Grzejniki przed sezonem: jak odpowietrzyć, wyrównać ciepło i sprawdzić, czy wszystko działa

Pierwsze chłodniejsze dni są dobrym momentem, żeby sprawdzić grzejniki, zanim ogrzewanie włączy się na dobre. Wystarczy kwadrans na jeden grzejnik i kilka minut na zawory, a od razu zobaczysz, czy w pokojach jest równo ciepło. Poniżej znajdziesz sposób, jak to zrobić bez hydraulika i kiedy jednak warto kogoś wezwać.

Dlaczego jeden grzejnik grzeje gorzej od drugiego

Najczęstsza przyczyna jest prosta: w grzejniku zgromadziło się powietrze. Gaz nie oddaje ciepła tak jak woda, więc w górnej części żeberek robi się zimno, a dół pozostaje ciepły. Powietrze gromadzi się zwykle w najwyżej położonym punkcie instalacji, czyli często na ostatnim grzejniku w pionie albo w pomieszczeniu, do którego ciepła woda dociera najdalej. Drugą przyczyną jest osad i zanieczyszczenia, które z czasem zalegają w dolnej części grzejnika i ograniczają przepływ. Trzecią są źle ustawione lub zablokowane zawory termostatyczne, przez które w pokoju po prostu nie dopływa wystarczająca ilość wody.

Zanim zaczniesz cokolwiek odkręcać, zwróć uwagę na to, co widzisz. Zimne dno przy ciepłej górze zwykle oznacza osad. Zimna górna część przy ciepłym dole to najczęściej powietrze. Grzejnik zimny w całości, mimo otwartego zaworu, może wskazywać na problem z obiegiem w całej instalacji i wtedy warto zadzwonić do administracji albo wspólnoty.

Odpowietrzanie krok po kroku

Odpowietrzanie to czynność, którą wykonasz samodzielnie w kilka minut. Potrzebujesz kluczyka do zaworu odpowietrznika, który dostaniesz w sklepie z artykułami instalacyjnymi, oraz szmatki i małego naczynia pod zaworem.

1. Włącz ogrzewanie i poczekaj, aż grzejniki się nagrzeją. Odpowietrzać łatwiej, gdy woda krąży.
2. Wyłącz pompę albo ustaw termostat na minimum, jeśli w twoim budynku jest taka możliwość, i poczekaj, aż grzejnik nieco ostygnie. Gorąca woda może pryskać.
3. Podłóż pod zawór szmatkę lub naczynie, bo zawsze może ściec kropla wody.
4. Ostrożnie przekręć kluczyk o pół obrotu w lewo. Usłyszysz syk uciekającego powietrza.
5. Gdy syk ustanie, a z zaworu zacznie wypływać równy strumień wody bez bąbelków, zakręć odpowietrznik.
6. Sprawdź ciśnienie w instalacji, jeśli jest manometr, i w razie potrzeby dolej wody zgodnie z instrukcją kotła.

Odpowietrzanie zacznij od najniżej położonego grzejnika w pionie, a skończ na najwyższym. Po wszystkim odczekaj kilkanaście minut i sprawdź, czy górna część grzejnika już się nagrzewa. Jeśli powietrze wraca co kilka dni, może wnikać nieszczelnością, więc warto to zgłosić.

Zawory termostatyczne: czy na pewno są otwarte

Zawór termostatyczny to często pomijany element. Głowica z pokrętłem potrafi być ustawiona na niskie wartości, a w niektórych mieszkaniach zawór był przykryty kocem, zasłoną albo zabudową. Przy takim ustawieniu grzejnik nie dostaje odpowiedniej ilości wody, nawet jeśli cała reszta działa dobrze. Sprawdź, czy głowica nie jest zakręcona na minimum i czy nic jej nie zasłania.

Jeżeli zawór się zaciął, co zdarza się po miesiącach bez używania, można spróbować go delikatnie poruszyć. Rozkręcanie zaworu bez wiedzy to jednak ryzyko zalania, więc przy wątpliwościach lepiej zostawić to fachowcowi. Pamiętaj też, że zasłanianie grzejnika meblami lub grubymi zasłonami ogranicza oddawanie ciepła do pomieszczenia, niezależnie od tego, jak działa instalacja.

Osad w dolnej części grzejnika

Jeśli dół grzejnika jest wyraźnie chłodniejszy od góry, a odpowietrzanie niewiele pomogło, prawdopodobnie w środku zalega osad. Płukanie grzejnika jest czynnością, którą często wykonuje się przy wymianie instalacji albo w ramach przeglądu. Samodzielne płukanie wymaga odcięcia grzejnika, odkręcenia zaworów i ostrożnego przepłukania, a bez doświadczenia łatwo o zalanie podłogi. Dlatego w większości przypadków lepiej zgłosić problem administracji i poprosić o sprawdzenie instalacji.

Co sprawdzić w tabeli objawów

Poniższe zestawienie pomoże szybko zdecydować, co zrobić najpierw.

Przed włączeniem ogrzewania na pełnej mocy

Zanim podkręcisz termostat, warto zrobić kilka rzeczy, które ułatwią późniejsze życie. Odsuń meble od grzejników na kilka centymetrów, żeby powietrze mogło swobodnie krążyć. Usuń kurz z żeber, bo warstwa pyłu działa jak izolator i ogranicza oddawanie ciepła. Sprawdź też, czy w okolicy nie ma przeciągów z nieszczelnych okien, bo wtedy grzejnik pracuje na większych obrotach, a pokój i tak wychładza się szybciej.

Jeśli twój lokal ma liczniki ciepła lub podzielniki, obserwuj, jak zmienia się zużycie po odpowietrzeniu i wyrównaniu zaworów. Często okazuje się, że gdy każdy pokój dostaje odpowiednią ilość ciepła, nie trzeba podkręcać wszystkiego na maksimum. Więcej o tym, jak liczyć koszt ogrzewania i gdzie uciekają pieniądze, znajdziesz w osobnym poradniku.

Ogrzewanie mieszkania: jak policzyć koszt ciepła i gdzie uciekają pieniądze to dobra lektura, gdy chcesz zobaczyć, które zmiany realnie obniżą rachunek.

Kiedy wezwać fachowca

Samodzielne odpowietrzanie to czynność bezpieczna i prosta, ale są sytuacje, w których nie warto kombinować. Jeśli z grzejnika wycieka woda, na zaworze widać wilgoć, która wraca mimo dokręcenia, albo ciśnienie w instalacji spada w krótkim czasie, zgłoś to od razu. Podobnie, gdy kilka grzejników w budynku jednocześnie nie grzeje, problem leży zwykle w pionie lub w całym obiegu i nie rozwiążesz go w mieszkaniu. W takich przypadkach kontakt z zarządcą lub instalatorem jest najszybszą drogą do rozwiązania.

Najczęstsze pytania

Jak często odpowietrzać grzejniki?

Zwykle wystarczy raz przed sezonem i ewentualnie raz w środku zimy, jeśli zauważysz zimne górne części. Jeśli powietrze wraca co kilka dni, warto szukać nieszczelności.

Czy po odpowietrzeniu trzeba coś dolać do instalacji?

Czasem tak, bo po upuszczeniu powietrza ciśnienie może spaść. Sprawdź manometr na kotle lub instrukcję i dolewaj tylko w zakresie wskazanym przez producenta.

Czy grzejnik, który nie grzeje w całości, można naprawić bez wymiany?

Często tak. Odpowietrzenie, sprawdzenie zaworów i ewentualne płukanie przez fachowca rozwiązują większość problemów. Wymiana grzejnika jest potrzebna dopiero wtedy, gdy jest uszkodzony mechanicznie albo mocno zapchany.