Witkoff u Putina w Petersburgu. Kreml proponuje szczyt z Trumpem w Chinach i rozmowy 10 listopada

Specjalny wysłannik prezydenta USA Steve Witkoff spotkał się w środę w Petersburgu z Władimirem Putinem. Rozmowa trwała blisko trzy godziny i była, jak podają Polsat News i Gazeta.pl, dziewiątym bezpośrednim spotkaniem obu polityków. Jared Kushner uczestniczył w niej zdalnie, a po stronie rosyjskiej obecni byli doradca Kremla Jurij Uszakow oraz Kiriłł Dmitrijew, odpowiedzialny za współpracę inwestycyjną z zagranicą.

Propozycja szczytu i nowa data rozmów

Jak przekazała agencja Reutera, powołując się na rosyjskie media, Putin zaproponował spotkanie z Donaldem Trumpem w Chinach. Kreml wcześniej sygnalizował możliwość rozmowy Putina, Trumpa i Xi Jinpinga przy okazji listopadowego szczytu APEC w Chinach. Według agencji TASS omawiano też sytuację w Zatoce Perskiej oraz porozumienie dotyczące oleju napędowego, a według Polsat News Putin zaproponował rozmowy o przywróceniu współpracy gospodarczej z USA.

Uszakow poinformował, że Rosja jest gotowa wznowić trójstronne rozmowy z udziałem Ukrainy i USA. Gazeta.pl podaje datę 10 listopada, TVN24 – „około 10 listopada”, z możliwą lokalizacją w Abu Zabi. Tematem miałyby być gwarancje bezpieczeństwa dla Rosji i Ukrainy po zakończeniu wojny. Takie rozmowy ostatni raz odbyły się w lutym, bez znaczących rezultatów. Uszakow ocenił, że propozycje wypracowane w Oslo przez Ukrainę i Europejczyków „nie zawierają niczego szczególnego”.

Według Reutersa Witkoff przekonywał, że istnieją podstawy do zawieszenia broni. Rzecznik Kremla Dmitrij Pieskow stwierdził, że postęp jest „teoretycznie możliwy”, ale zależy od decyzji Kijowa. Odrzucił energetyczne zawieszenie broni: „Potrzebujemy pokoju, a nie zawieszenia broni”.

Deklaracja Zełenskiego

Dzień wcześniej Witkoff rozmawiał w Oslo z Wołodymyrem Zełenskim, przywódcami Finlandii i Norwegii oraz przedstawicielami UE i NATO. Tematem były gwarancje bezpieczeństwa, powojenna odbudowa Ukrainy i architektura bezpieczeństwa w Europie, w tym – jak relacjonował Zełenski – relacje z NATO i artykuł 5.

W wywiadzie dla Fox News, cytowanym przez Polsat News, ukraiński prezydent oświadczył, że zgodziłby się na porozumienie zamrażające wojnę na obecnej linii frontu, nazywając to „realistyczną drogą do zakończenia konfliktu”. Zawieszenie broni miałoby być punktem wyjścia do rozmów o gwarancjach bezpieczeństwa ze strony USA. Zełenski podkreślił, że Ukraina i państwa europejskie powinny uczestniczyć w negocjacjach. Podziękował też za przywrócenie wymiany danych wywiadowczych.

Uwolnienie Hubbarda i burza wokół słów Witkoffa

Putin poinformował o uwolnieniu Stephena Hubbarda, emerytowanego nauczyciela z Michigan zatrzymanego w 2022 roku w Iziumie i skazanego na blisko siedem lat więzienia za rzekome walki po stronie Ukrainy. Jego prawnik twierdził, że Hubbard zaprzeczał zarzutom. Dziękując za to, Witkoff powiedział do Putina, że skoro ten nazywa Trumpa humanitarystą, „pan też nim jest”, i wyraził mu uznanie.

Republikański senator Thom Tillis napisał na X, że to „żenujące i oburzające słowa”, sugerując Witkoffowi zapytanie rodzin dzieci porwanych przez Rosję, czy się z tym zgadzają. Jak podaje TVN24, Tillis należy do polityków krytykujących odejście administracji od sankcji przewidzianych w ustawie Lindseya Grahama. Trump ocenił, że bez tego uwolnienie Hubbarda nie byłoby możliwe, a USA nic nie musiały dawać w zamian.

Co dalej

Kluczowe będą najbliższe tygodnie: ewentualne rozmowy trójstronne w okolicach 10 listopada oraz szczyt APEC w Chinach. Dla Polski stawką jest kształt przyszłych gwarancji bezpieczeństwa w regionie, o których rozmawiano w Oslo.