Najlepiej spożyć przed czy należy spożyć do: jak czytać daty na jedzeniu

Stoisz przy lodówce, trzymasz jogurt i zastanawiasz się, czy wylać go do zlewu. Na opakowaniu jest data, ale nie zawsze wiadomo, czy to termin bezpieczeństwa, czy tylko wskazówka co do najlepszej jakości. Poniżej znajdziesz sposób, jak to rozróżnić i jak ograniczyć marnowanie jedzenia w domu.

Dwa napisy, dwa różne znaczenia

Na etykietach spotkasz najczęściej dwie formuły. Pierwsza to „najlepiej spożyć przed”, która określa termin, do którego produkt zachowuje pełnię smaku, aromatu i konsystencji. Druga to „należy spożyć do”, używana przy produktach łatwo psujących się. Wskazuje ostatni dzień, w którym jedzenie jest bezpieczne, i nie należy go przekraczać.

Pamiętaj, że termin na opakowaniu zakłada przechowywanie zgodne z zaleceniami producenta. Otwarta paczka wędliny, która stała godzinami poza lodówką, nie jest już tym samym produktem, co zamknięta w sklepie.

Jak ocenić jedzenie po terminie „najlepiej spożyć przed”

Przy produktach z tą formułą zacznij od zmysłów, a dopiero potem patrz na kalendarz. Zwróć uwagę na:

• Wygląd: pleśń, zmianę koloru, wysuszoną lub śliską powierzchnię to sygnał do wyrzucenia.
• Zapach: kwaśny, stęchły lub nienaturalny zapach u nabiału, pieczywa czy gotowych dań oznacza koniec.
• Konsystencję: lekkie rozwarstwienie naturalnego jogurtu bywa normalne, ale śluzowata lub bardzo wodnista masa już nie.
• Smak: spróbuj małej porcji. Jeśli jest gorzki, kwaśny lub po prostu dziwny, nie dojadaj.

Mięso, ryby i wędliny psują się szybciej i ich zepsucie bywa groźne dla zdrowia, więc przy nich nie ma miejsca na eksperymenty. Gdy masz wątpliwości, zrezygnuj z degustacji i oddaj produkt do kosza.

Co da się uratować, zanim trafi do kosza

Część jedzenia nadal można wykorzystać, jeśli zareagujesz na czas. Sprawdzą się proste sposoby:

1. Zamrażaj produkty przed upływem terminu. Mięso, pieczywo, sery twarde czy porcje zup dobrze znoszą mrożenie. Po rozmrożeniu zjedz je możliwie szybko i nie zamrażaj ponownie.
2. Pieczywo, które zaczyna twardnieć, zamień na grzanki, tartą bułkę albo bazę do zapiekanki.
3. Przejrzałe banany i miękkie owoce wrzuć do smoothie albo do ciasta. Zamrożone sprawdzą się również w dżemie na szybko.
4. Warzywa z lekko zwiędłymi liśćmi wykorzystaj w zupie, sosie czy risotto, gdzie ich wygląd nie ma znaczenia.

Jak przechowywać, żeby termin nie uciekał

Większość kłopotów zaczyna się w lodówce, która jest za ciepła albo przepełniona. Kilka prostych nawyków zmniejszy ilość zepsutego jedzenia:

• Sprawdź temperaturę w lodówce termometrem. Najlepiej utrzymywać ją poniżej 5 stopni Celsjusza, bo wyższa szybko skraca przydatność nabiału i mięsa.
• Stawiaj nowe produkty za starszymi, żeby te z bliższym terminem były zawsze na wierzchu.
• Gotowe dania po otwarciu przekładaj do szczelnych pojemników i podpisuj datą.
• Nie trzymaj mięsa na półce w drzwiach, bo tam temperatura najczęściej się waha przy każdym otwarciu.

Planowanie zakupów, czyli najtańsza metoda

Najwięcej żywności marnuje się wtedy, gdy kupujemy „na zapas” i „na wszelki wypadek”. Zanim pójdziesz do sklepu, zajrzyj do lodówki i szafek, zapisz, co zostało, i dopiero potem dopisz brakujące składniki. Taki prosty plan pozwala uniknąć kupowania dubletów, na przykład trzeciego opakowania passaty. Jak rozpisać jedzenie na cały tydzień, opisuję w poradniku o planowaniu zakupów na tydzień.

Warto też kupować mniejsze opakowania tam, gdzie zużywasz produkt powoli, na przykład przypraw, orzechów czy nabiału, który trudno zjeść w jeden wieczór.

Najczęstsze pytania

Czy mogę zjeść jogurt dzień po terminie „należy spożyć do”?

Nie. Przy tej formule termin dotyczy bezpieczeństwa, więc produkt lepiej wyrzucić, nawet jeśli wygląda i pachnie normalnie.

Czy zamrożenie przedłuża termin przydatności?

Zamrożenie zatrzymuje rozwój większości drobnoustrojów, dlatego pozwala wydłużyć czas przechowywania. Po rozmrożeniu trzeba jednak zjeść produkt szybko i nie zamrażać go ponownie. Przy wątpliwościach co do konkretnego produktu sprawdź informacje na opakowaniu.

Co zrobić, jeśli zjadłem coś po terminie i źle się czuję?

Jeśli pojawią się wymioty, biegunka, gorączka lub silne bóle brzucha, skontaktuj się z lekarzem, zwłaszcza gdy objawy się utrzymują. Nie bagatelizuj takich dolegliwości, ale też nie zakładaj od razu najgorszego.