Gospodarka, głupcze. Republikanie tracą Kongres, a w partii zaczęło się szukanie winnych

Po wyborach połówkowych w USA Demokraci przejęli kontrolę zarówno nad Izbą Reprezentantów, jak i nad Senatem. Republikanie stracili w ten sposób władzę w Kongresie. Największe porażki partii Trumpa dotknęły stany uchodzące za jej bastiony, m.in. Teksas, Kansas i Karolinę Południową, jak podają media.

Dlaczego wyborcy zagłosowali przeciwko Republikanom

Według prof. Tomasza Płudowskiego wyborcy przypomnieli politykom starą zasadę amerykańskich kampanii, czyli słynne hasło sztabu Billa Clintona z 1992 r.: „It’s the economy, stupid”. Chodzi o to, że o wynikach decydują przede wszystkim gospodarka i poziom życia. Eksperci wskazują na rosnące koszty życia i wysokie ceny paliw. Moody’s Analytics szacuje, że wojna z Iranem kosztowała przeciętne amerykańskie gospodarstwo domowe niemal 2 tys. dolarów. Według tych wyliczeń około 1100 dolarów to wyższe ceny energii. Z exit poll NBC News wynika, że ponad 80 proc. respondentów obawia się kosztów podstawowych wydatków.

Republikanie szukają winnych

W partii zaczęły się rozliczenia. Wiceprezydent JD Vance napisał na X, że partia przegrała z powodu wojny. Jak podają „The New York Times” i „New York Magazine”, wielu republikanów obwinia za porażkę decyzje prezydenta: politykę celną, zaangażowanie w wojnę w Iranie i wspieranie słabych kandydatów. Don Bacon z Nebraski powiedział „The New York Times”: „Tu chodziło o niego”. Sam Trump twierdzi, że w wywiadzie dla „The New York Times” przyznał, że porażka wynikała z tego, że on sam nie kandydował. W rozmowie z „Wall Street Journal” przyznał jednak, że wojna częściowo przyczyniła się do przegranej. Trump uważa, że to były najlepsze dwa lata w historii prezydentury pod względem gospodarki.

Część republikanów broni jego polityki. Glynn z klubu w Queensie uważa, że wojna jest uzasadniona, a „historia oceni go pozytywnie”. Inni, jak John Patrick Healy, przyznają, że Trump nie dotrzymał części obietnic wyborczych.

Rubio i doniesienia o odejściu

Na tym tle pojawiły się doniesienia o sekretarzu stanu Marco Rubio. Bloomberg, powołując się na źródła w jego otoczeniu, podał, że Rubio rozmawiał z Białym Domem o rezygnacji i został poproszony o pozostanie w administracji. Agencja zaznacza, że nie podjął ostatecznej decyzji. Departament Stanu zaprzeczył tym informacjom. Rzecznik Dylan Johnson napisał, że sekretarz stanu nie rozmawiał o odejściu. W rozmowie z „The New York Times” Rubio zapewnił, że zamierza pracować z Trumpem do końca kadencji. Więcej o tej sprawie piszemy w tekście Rubio: praca dla Trumpa „zawsze była moim planem”.

Według „Wall Street Journal” era Trumpa miała się zakończyć wraz z rozpoczęciem wojny z Iranem, ale to ocena dziennika, a nie fakt potwierdzony przez administrację. Prof. Płudowski ostrzega, że poparcie dla Demokratów może być chwilowe i wynikać z protestu przeciwko prezydentowi, a nie z poparcia dla ich programu.

Co dalej

Demokraci zapowiadają działania: ograniczenie eskalacji na Bliskim Wschodzie, walkę z presją inflacyjną i obniżenie kosztów życia. Jeffries zapowiedział przywrócenie ulg podatkowych na ubezpieczenia zdrowotne w ramach Affordable Care Act. Dla wielu Amerykanów to, czy te obietnice się spełnią, będzie decydować o wyniku kolejnych wyborów. Ocena dotyczy także polityki Trumpa, który po wyborach zapowiada, że nie odbiera wyniku jako ciosu wymierzonego w niego osobiście.