Lodówka i zamrażarka: jak ustawić temperaturę, żeby nie marnować prądu

Lodówka pracuje bez przerwy, a jej ustawienia zwykle zostają takie, jak po zakupie, albo są ustawione na oko. Tymczasem jedno i drugie ma znaczenie: za ciepło psuje jedzenie, za zimno marnuje prąd i zamraża warzywa w szufladach. Pokażę, jak sprawdzić rzeczywistą temperaturę i ustawić urządzenie bez zgadywania.

Jaka temperatura jest właściwa

Większość poradników dotyczących bezpieczeństwa żywności podaje zbliżone wartości. W chłodziarce celuj w około 4 stopnie Celsjusza, a nie powyżej 5. W zamrażarce potrzebujesz -18 stopni lub niżej. Te wartości są uniwersalne, bo przy nich jedzenie zachowuje jakość i bezpieczeństwo, niezależnie od marki sprzętu.

Jak sprawdzić, co dzieje się w środku

Pokrętło z numerkami to tylko orientacyjna wskazówka, bo każdy producent ma własną skalę. Zanim zmienisz ustawienie, sprawdź, jaka jest faktyczna temperatura:

1. Kup prosty termometr do lodówki. Zwykle to niewielki wyświetlacz lub wskaźnik z tarczą.
2. Połóż go na środkowej półce, obok szklanki z wodą, i zostaw na jedną dobę przy zamkniętych drzwiach.
3. Odczytaj wynik. Jeśli jest wyraźnie powyżej 5 stopni, obniż ustawienie o jeden stopień i sprawdź ponownie po kilku godzinach.

Woda w szklance działa jak bufor, więc odczyt jest stabilniejszy. Temperatura nie jest jednakowa w całym urządzeniu, dlatego dobrze sprawdzić kilka miejsc.

Gdzie w lodówce jest zimno, a gdzie ciepło

Najcieplej bywa w drzwiach, bo tam trafia powietrze z kuchni za każdym razem, gdy je otwierasz. Najchłodniej jest zwykle na dolnej półce, z tyłu. Dobre rozłożenie produktów to połowa sukcesu:

• Na dole: surowe mięso i ryby, zawsze w zamkniętym pojemniku, żeby sok nie kapał na inne produkty.
• Na środku: gotowe dania, wędliny i nabiał w zamkniętych opakowaniach.
• Na górze: resztki z obiadu, jajka, sery twarde i pieczywo do szybkiego zjedzenia.
• W drzwiach: masło, sosy, napoje i przyprawy, bo to produkty niewrażliwe na wahania temperatury.

Mleka i jogurtów nie trzymaj w drzwiach, bo tam temperatura zmienia się najbardziej. Lepiej sprawdzi się środkowa półka.

Zamrażarka: mrozić to nie to samo co przechowywać

Zamrażarka w -18 stopniach zatrzymuje rozwój bakterii i procesy psucia się jedzenia, ale nie zabija ich wszystkich. Dlatego liczy się także to, jak zamrażasz i rozmrażasz.

• Mrożone produkty dziel na porcje i pakuj szczelnie, najlepiej w worki lub pojemniki z jak najmniejszą ilością powietrza.
• Oznaczaj opakowania datą. Po kilku tygodniach trudno odgadnąć, co kryje się w pudełku bez etykiety.
• Nie zapełniaj zamrażarki po brzegi, ale nie trzymaj jej też prawie pustej. Pełniejsze urządzenie łatwiej utrzymuje temperaturę, bo zamrożone produkty pomagają je chłodzić.
• Rozmrażaj mięso w lodówce, a nie na blacie. Mięsa rozmrożonego w lodówce nie mrozi się ponownie bez wcześniejszego ugotowania lub usmażenia.

Ustawienia, które realnie wpływają na rachunek

Prąd zużywa głównie sprężarka, więc to, gdzie stoi sprzęt i jak go używasz, ma znaczenie:

• Nie stawiaj lodówki przy kaloryferze, piekarniku czy oknie w pełnym słońcu. Ciepło z otoczenia zmusza ją do pracy.
• Zostaw kilka centymetrów wolnej przestrzeni z tyłu i po bokach, żeby urządzenie mogło oddawać ciepło.
• Nie ustawiaj chłodziarki zimniej, niż potrzebujesz. Niższa temperatura nie daje jedzeniu dodatkowej ochrony, a zwiększa zużycie.
• Nie wkładaj ciepłych potraw do lodówki. Poczekaj, aż przestygną, ale nie zostawiaj ich na blacie dłużej niż dwie godziny.
• Sprawdź uszczelkę. Przeciągnij kartkę przez zamknięte drzwi: jeśli wysuwa się bez oporu, uszczelka może wymagać regulacji lub wymiany.
• Nie odmrażaj zamrażarki ostrym narzędziem, bo łatwo uszkodzić parownik. Wystarczy wyłączyć urządzenie i poczekać, aż lód się rozpuści.

Co zrobić przy przerwie w dostawie prądu

Gdy prąd zniknie, najważniejsze, żeby nie otwierać drzwi bez potrzeby. Zamknięta lodówka zwykle utrzymuje chłód przez kilka godzin, a pełna zamrażarka dłużej, o ile nikt nie zagląda do środka. Zapisz sobie, co jest w środku, a przy dłuższej przerwie sprawdź, czy produkty nie mają nieprzyjemnego zapachu ani zmienionej konsystencji. Mięso i nabiał, które były w cieple przez wiele godzin, lepiej wyrzucić. Jeśli w zamrażarce wciąż są kryształki lodu, a temperatura nie wzrosła wyraźnie, jedzenie zwykle nadaje się do zużycia. W razie wątpliwości nie ryzykuj.

Najczęstsze pytania

Czy lodówkę warto ustawić na najzimniej?

Można, ale zwykle nie ma to sensu. Zbyt niska temperatura nie poprawia bezpieczeństwa jedzenia tak bardzo, jak wiele osób zakłada, a może zamrażać warzywa w szufladach i podnosić rachunek.

Dlaczego w lodówce zbiera się woda lub szron?

Najczęściej przyczyną jest częste otwieranie drzwi, źle domknięte drzwi albo mokre jedzenie wstawione bez osuszenia. Sprawdź uszczelkę i przechowuj produkty w szczelnych pojemnikach. Jeśli szron szybko tworzy się w zamrażarce, zajrzyj do instrukcji i upewnij się, że urządzenie stoi równo.

Jak długo można trzymać resztki w lodówce?

Zwykle do trzech dni, zależnie od rodzaju potrawy i tego, jak szybko została schłodzona. Na opakowaniu gotowego produktu zawsze sprawdź termin przydatności. Przy wątpliwościach co do świeżości lepiej zrezygnować niż ryzykować.