Trump: USA przestaną płacić Izraelowi 4 mld dol. rocznie. Koniec pomocy z końcem 2026 roku

Donald Trump poinformował we wtorek w rozmowie ze stacją Fox News, że USA i Izrael uzgodniły zakończenie amerykańskiej pomocy finansowej dla tego kraju z końcem 2026 roku. Jak mówił prezydent, dotychczas Izrael otrzymywał 4 mld dolarów rocznie, a porozumienie w tej sprawie miało zostać zawarte kilka miesięcy temu.

Według Trumpa to sam Benjamin Netanjahu zaproponował takie rozwiązanie. – Oni nie mają nic przeciwko – mówił prezydent. Dodał, że Izrael nie potrzebuje dalszej pomocy, a jeśli będzie jej potrzebował, USA mu ją udzielą.

Co dokładnie zostanie zakończone

Biały Dom i izraelski rząd nie przedstawiły dotąd szczegółowego planu. Nie wiadomo, czy wygaszenie pomocy obejmie wszystkie jej elementy, w tym finansowanie programów obrony przeciwrakietowej, takich jak Żelazna Kopuła.

Obowiązujące porozumienie o pomocy wojskowej, podpisane w 2016 roku, obejmuje lata 2019–2028 i zakłada łącznie 38 mld dolarów wsparcia. Jak podaje Reuters, obecne porozumienie przewiduje około 3,8 mld dolarów rocznie do 2028 roku, głównie w postaci pożyczek lub grantów w ramach programu Foreign Military Financing. Źródła podają różne kwoty: RMF24 wskazuje na 3,3 mld dolarów rocznie w tym programie oraz dodatkowe 500 mln dolarów na wspólne programy obrony przeciwrakietowej.

Eksperci i dziennikarze zwracają uwagę, że memorandum nie jest traktatem, a wydatki wymagają corocznych decyzji Kongresu USA. Samo polityczne porozumienie prezydenta i premiera nie musi więc automatycznie zakończyć finansowania zatwierdzonego przez Kongres.

Kontekst polityczny i reakcja Izraela

Słowa Trumpa padły w dniu wyborów połówkowych w USA, a wsparcie dla Izraela było jednym z bardziej kontrowersyjnych tematów kampanii. Prezydent tłumaczył, że decyzja ma odebrać argumenty przeciwnikom sojuszu, w tym krytykowanemu przez siebie Abdulowi El-Sayedowi, kandydatowi demokratów na senatora w Michigan.

Biuro premiera Izraela nie odniosło się na razie do tych słów. Netanjahu od roku mówi o stopniowym wygaszaniu pomocy USA, w ciągu około 10 lat. Zapowiedź Trumpa oznaczałaby więc znaczne przyspieszenie tego procesu. Trump zapewnił też, że Izrael nadal będzie mógł kupować amerykańską broń.

Co to oznacza dalej

Na razie nie wiadomo, jak zapowiedź zostanie przełożona na konkretne decyzje budżetowe w Waszyngtonie. Trzeba będzie zobaczyć, czy Kongres zajmie się tą sprawą i czy pojawi się szczegółowy plan. Rynków ta zapowiedź w źródłach nie opisuje.