Netanjahu: rozkaz obalenia reżimu w Iranie. W Teheranie rozmowy z trzema państwami regionu

Premier Izraela Benjamin Netanjahu zapowiedział w niedzielę, że wydał Mosadowi i armii polecenie doprowadzenia do obalenia władz w Teheranie. Jego słowa padły na dwa dni przed wtorkowymi wyborami parlamentarnymi w Izraelu. Premier przekonywał, że tylko jego rząd może ostatecznie usunąć zagrożenie ze strony Iranu, które nazwał egzystencjalnym.

Jak podaje PAP, Netanjahu mówił o tym w prawicowej telewizji Kanał 14 i twierdził, że izraelskie i amerykańskie ataki zniszczyły już 90 proc. irańskiego potencjału nuklearnego. Niezależne analizy tych szacunków nie potwierdzają. Według amerykańskiego wywiadu bombardowania poważnie uszkodziły irańskie instalacje, ale Iran prawdopodobnie zachował znaczną część zapasów uranu wzbogaconego do 60 proc., o czym pisze Reuters w październikowym zestawieniu.

Rozmowy w Teheranie

W poniedziałek w stolicy Iranu odbędą się rozmowy państw należących do Paktu z Mekki z władzami w Teheranie. Stronę saudyjską ma reprezentować minister obrony, książę Chalid bin Salman. Pakistan wyśle dowódcę armii, marszałka polnego Asima Munira, a Turcję szef wywiadu Ibrahim Kalin. Zgodnie z sojuszem obronnym podpisanym w sierpniu atak na jednego z członków paktu jest traktowany jako atak na wszystkich.

Agencja Reutera zwraca uwagę, że to pierwszy kontakt irańskich władz na wysokim szczeblu ze wszystkimi trzema państwami, odkąd Arabia Saudyjska została mocniej wciągnięta w regionalny konflikt. Wcześniej mediacje podejmowały Katar i Pakistan. Porozumienie pokojowe z czerwca obowiązywało krótko, bo kilka tygodni później wznowiono działania zbrojne.

Rzecznik irańskiego MSZ Esmail Bagei zapowiedział, że w programie znajdą się m.in. izraelska polityka ekspansji, sytuacja na terytoriach palestyńskich i w Libanie oraz skutki działań USA i Izraela wobec Iranu. Dodał, że spotkanie może być pierwszym krokiem do budowy regionalnych mechanizmów bezpieczeństwa.

Tło: ataki Huti i groźby z Waszyngtonu

Rozmowy odbywają się w czasie nasilonych ataków wspieranych przez Iran jemeńskich rebeliantów Huti na Arabię Saudyjską. Celem są m.in. cywilne lotniska oraz miejsca w pobliżu Mekki i Medyny. Od lutego, kiedy USA i Izrael zaatakowały Iran, Teheran odpowiadał uderzeniami na państwa regionu, zarówno na bazy wojskowe, jak i na instalacje cywilne.

W piątek prezydent Donald Trump powiedział, że USA mogą przeprowadzić kolejną operację wojskową przeciwko Iranowi. Irańscy przywódcy odpowiedzieli, że taki atak spotkałby się z jeszcze silniejszą reakcją. Przedstawiciele irańskich służb przekazali Reutersowi, że opracowano plany uszkodzenia podmorskich kabli internetowych w Zatoce Perskiej na wypadek nowego ataku. Szczegóły wstrzymanego uderzenia opisujemy w osobnym tekście: plany ataku po wyborach w USA wciąż są na stole.

Dla przeciętnego czytelnika w Polsce ta sprawa jest na razie odległa. Z materiałów nie wynika, czy rozmowy w Teheranie złagodzą napięcie, a deklaracje po obu stronach pozostają ostre.